0 De LP is bezig aan een comeback - Europe's vinyl pressing plant - Record Industry
background image

De LP is bezig aan een comeback

Dinsdag 13 april 2010, 16:31 • 11650 views
An article (in Dutch) about the comeback of vinyl and the part of Record Industry in this (by 'Vers Pers' a platform for young journalists talent).
8 april 2010  |  tekst: Ghislaine Pahnke  |  fotografie: Alex Wolf

Je zou denken dat vinyl platen tegenwoordig niet meer gemaakt worden. Met de komst van de cd is er heel wat veranderd in de muziekwereld. Toch weet Record Industry zich goed staande te houden in deze barre tijden. Deze fabriek staat sinds 1957 in Haarlem en perst nog altijd vier tot vijf miljoen platen op jaarbasis, die voornamelijk in Europa verkocht worden.

Het wordt steeds duidelijker dat er zijn nog altijd artiesten zijn die platen maken, deze fabriek heeft er al heel wat mogen drukken. Het archief is enorm. Onder andere Anouk, Outkast, Robbie Williams, Norah Jones en U2 zijn al op vinyl verschenen. Zelfs The Beatles en Michael Jackson worden nog geperst. Dat platen nog steeds gewild zijn, blijkt maar weer; steeds meer nieuwe artiesten en bandjes als Giovanca, Wouter Hamel en Spinvis zetten hun hits op een plaat.

In de jaren negentig zag Sony het nut van de platenfabriek niet meer in, de tijden waren immers veranderd. Platen werden steeds minder populair, de cd was in opkomst. Ton Vermeulen had een eigen platenmaatschappij en was een trouwe klant van Record Industry, een geschikte overnamekandidaat dus. Op 1 juli 1998 nam Ton Vermeulen de platenfabriek van Sony over. Veel werknemers besloten te blijven.

Bij binnenkomst in de fabriek leidt een smal halletje naar een grote, fel verlichte ruimte. Zittend aan bureaus laten een paar gestalten hun vingers snel over toetsenborden glijden. De bruine vloer zorgt voor een ontspannen, bijna huiselijke  sfeer. Buiten regent het pijpenstelen, de lamellen zijn half dichtgetrokken. 


http://www.verspers.nl/bestanden/platenfabriek1_1.jpg

Vandaag de dag lopen hier mensen rond die al veertig jaar in het bedrijf actief zijn. Anouk Rijnders werkt hier tien jaar, maar is zeker niet minder enthousiast. "De sfeer is hier anders dan in andere bedrijven. Er is onderling veel saamhorigheid, je werkt hier samen aan een bijna uitgestorven product, een product dat je niet af kunt raffelen. Je maakt het met bloed, zweet en tranen of je maakt het niet. Wij proberen de klant dan ook altijd een hoog serviceniveau te bieden en maken een product met een hoge kwaliteit."  

Toen Ton Vermeulen de fabriek net had overgenomen, werden de platen voor andere doeleinden geperst dan anno 2010. In die jaren waren dj's als Tiesto en Armin van Buren razend populair, Record Industry perste dan ook voornamelijk danceplaten. Nu lijkt het erop dat vinylplaten toch steeds meer in de belangstelling komen te staan bij het grotere publiek. Popmuziek op vinyl wint aan populariteit. Klanten willen niet 'gewoon een plaat'. Het moet een beleving zijn, want een plaat heeft niet zelden ook emotionele waarde. De hoezen worden daarom in deze fabriek veelal met de hand in elkaar gezet. Soms zit er zelfs een heel boekwerkje in.   


Hoe gaat dat nu in zijn werk, een plaat maken? De audio die wordt aangeleverd, wordt op een snijtafel gesneden in een lakker (een aluminium schijf voorzien van een acetaat laag) of in een DMM (een RVS schijf voorzien van een koperlaag). Met een snijbeitel (een beitel van diamant voor de DMM en van saffier voor de lakker) wordt de audio als groef in de laag gegraveerd. De dynamiek, het geluidsniveau, het audiospectrum en de stereobreedte bepalen hoe diep de groef uiteindelijk wordt. Voor een plaat met twee kanten worden twee snijdingen gemaakt, de A- en de B-kant. 

Vervolgens worden de matrijzen geperst. Matrijzen worden gebruikt om de uiteindelijke platen mee te maken. Hiervoor wordt eerst de lakker bespoten met zilver en daarna in een bad gehangen waar door middel van electrolyse een laag nikkel zich aan het zilver hecht. De laag nikkel is op een gegeven moment zo dik dat je deze van de lakker af kunt trekken; daaruit ontstaat de eerste kopie oftewel 'het negatief'. Het negatief wordt weer in een bad gehangen en er groeit weer een laag nikkel op. Deze laag is 'het positief'.  

Vervolgens wordt het positief in een bad gehangen, de laag die hieruit ontstaat is de matrijs. De matrijzen worden op de pers gezet om groeven in het vinyl te persen. Met een set matrijzen worden 1.000 tot 1.500 platen gemaakt. Het vinyl wordt aangeleverd in kleine korrels granulaat. Deze worden aan hoge temperatuur en druk blootgesteld waardoor er een soort pasta ontstaat, ook wel een 'broodje' genoemd. Het broodje komt tussen de matrijzen op de pers te liggen en wordt in twintig seconden tot een grammofoonplaat geperst. De plaat wordt eruit gehaald en de randen ervan afgesneden. Eenmaal in een binnenhoes verpakt wordt de plaat neergelegd om af te koelen. En tot slot gaat hij naar de afdeling finishing, waar de platen worden verpakt in buitenhoezen en voorzien van sticker, insert of plastic seal.  

Vandaag de dag lopen hier mensen rond die al veertig jaar in het bedrijf actief zijn. Anouk Rijnders werkt hier tien jaar, maar is zeker niet minder enthousiast. "De sfeer is hier anders dan in andere bedrijven. Er is onderling veel saamhorigheid, je werkt hier samen aan een bijna uitgestorven product, een product dat je niet af kunt raffelen. Je maakt het met bloed, zweet en tranen of je maakt het niet. Wij proberen de klant dan ook altijd een hoog serviceniveau te bieden en maken een product met een hoge kwaliteit."  

Toen Ton Vermeulen de fabriek net had overgenomen, werden de platen voor andere doeleinden geperst dan anno 2010. In die jaren waren dj's als Tiesto en Armin van Buren razend populair, Record Industry perste dan ook voornamelijk danceplaten. Nu lijkt het erop dat vinylplaten toch steeds meer in de belangstelling komen te staan bij het grotere publiek. Popmuziek op vinyl wint aan populariteit. Klanten willen niet 'gewoon een plaat'. Het moet een beleving zijn, want een plaat heeft niet zelden ook emotionele waarde. De hoezen worden daarom in deze fabriek veelal met de hand in elkaar gezet. Soms zit er zelfs een heel boekwerkje in.   


Hoe gaat dat nu in zijn werk, een plaat maken? De audio die wordt aangeleverd, wordt op een snijtafel gesneden in een lakker (een aluminium schijf voorzien van een acetaat laag) of in een DMM (een RVS schijf voorzien van een koperlaag). Met een snijbeitel (een beitel van diamant voor de DMM en van saffier voor de lakker) wordt de audio als groef in de laag gegraveerd. De dynamiek, het geluidsniveau, het audiospectrum en de stereobreedte bepalen hoe diep de groef uiteindelijk wordt. Voor een plaat met twee kanten worden twee snijdingen gemaakt, de A- en de B-kant. 

Vervolgens worden de matrijzen geperst. Matrijzen worden gebruikt om de uiteindelijke platen mee te maken. Hiervoor wordt eerst de lakker bespoten met zilver en daarna in een bad gehangen waar door middel van electrolyse een laag nikkel zich aan het zilver hecht. De laag nikkel is op een gegeven moment zo dik dat je deze van de lakker af kunt trekken; daaruit ontstaat de eerste kopie oftewel 'het negatief'. Het negatief wordt weer in een bad gehangen en er groeit weer een laag nikkel op. Deze laag is 'het positief'.  

Vervolgens wordt het positief in een bad gehangen, de laag die hieruit ontstaat is de matrijs. De matrijzen worden op de pers gezet om groeven in het vinyl te persen. Met een set matrijzen worden 1.000 tot 1.500 platen gemaakt. Het vinyl wordt aangeleverd in kleine korrels granulaat. Deze worden aan hoge temperatuur en druk blootgesteld waardoor er een soort pasta ontstaat, ook wel een 'broodje' genoemd. Het broodje komt tussen de matrijzen op de pers te liggen en wordt in twintig seconden tot een grammofoonplaat geperst. De plaat wordt eruit gehaald en de randen ervan afgesneden. Eenmaal in een binnenhoes verpakt wordt de plaat neergelegd om af te koelen. En tot slot gaat hij naar de afdeling finishing, waar de platen worden verpakt in buitenhoezen en voorzien van sticker, insert of plastic seal.  
Vandaag de dag lopen hier mensen rond die al veertig jaar in het bedrijf actief zijn. Anouk Rijnders werkt hier tien jaar, maar is zeker niet minder enthousiast. "De sfeer is hier anders dan in andere bedrijven. Er is onderling veel saamhorigheid, je werkt hier samen aan een bijna uitgestorven product, een product dat je niet af kunt raffelen. Je maakt het met bloed, zweet en tranen of je maakt het niet. Wij proberen de klant dan ook altijd een hoog serviceniveau te bieden en maken een product met een hoge kwaliteit."  

Toen Ton Vermeulen de fabriek net had overgenomen, werden de platen voor andere doeleinden geperst dan anno 2010. In die jaren waren dj's als Tiesto en Armin van Buren razend populair, Record Industry perste dan ook voornamelijk danceplaten. Nu lijkt het erop dat vinylplaten toch steeds meer in de belangstelling komen te staan bij het grotere publiek. Popmuziek op vinyl wint aan populariteit. Klanten willen niet 'gewoon een plaat'. Het moet een beleving zijn, want een plaat heeft niet zelden ook emotionele waarde. De hoezen worden daarom in deze fabriek veelal met de hand in elkaar gezet. Soms zit er zelfs een heel boekwerkje in.   


Hoe gaat dat nu in zijn werk, een plaat maken? De audio die wordt aangeleverd, wordt op een snijtafel gesneden in een lakker (een aluminium schijf voorzien van een acetaat laag) of in een DMM (een RVS schijf voorzien van een koperlaag). Met een snijbeitel (een beitel van diamant voor de DMM en van saffier voor de lakker) wordt de audio als groef in de laag gegraveerd. De dynamiek, het geluidsniveau, het audiospectrum en de stereobreedte bepalen hoe diep de groef uiteindelijk wordt. Voor een plaat met twee kanten worden twee snijdingen gemaakt, de A- en de B-kant. 

Vervolgens worden de matrijzen geperst. Matrijzen worden gebruikt om de uiteindelijke platen mee te maken. Hiervoor wordt eerst de lakker bespoten met zilver en daarna in een bad gehangen waar door middel van electrolyse een laag nikkel zich aan het zilver hecht. De laag nikkel is op een gegeven moment zo dik dat je deze van de lakker af kunt trekken; daaruit ontstaat de eerste kopie oftewel 'het negatief'. Het negatief wordt weer in een bad gehangen en er groeit weer een laag nikkel op. Deze laag is 'het positief'.  

Vervolgens wordt het positief in een bad gehangen, de laag die hieruit ontstaat is de matrijs. De matrijzen worden op de pers gezet om groeven in het vinyl te persen. Met een set matrijzen worden 1.000 tot 1.500 platen gemaakt. Het vinyl wordt aangeleverd in kleine korrels granulaat. Deze worden aan hoge temperatuur en druk blootgesteld waardoor er een soort pasta ontstaat, ook wel een 'broodje' genoemd. Het broodje komt tussen de matrijzen op de pers te liggen en wordt in twintig seconden tot een grammofoonplaat geperst. De plaat wordt eruit gehaald en de randen ervan afgesneden. Eenmaal in een binnenhoes verpakt wordt de plaat neergelegd om af te koelen. En tot slot gaat hij naar de afdeling finishing, waar de platen worden verpakt in buitenhoezen en voorzien van sticker, insert of plastic seal.  

Anders dan dat de media deden geloven, had dit bedrijf het ten tijde van Michael Jacksons dood helemaal niet zo druk. Toen Jackson in 2009 overleed zouden veel liefhebbers massaal platen hebben willen kopen en de fabriek zou uitzonderlijk veel geperst hebben. Dit blijkt een opgeblazen verhaal te zijn. De drukte was lang niet zo extreem als vermeld werd. Maar Record Industry blijft, als het aan de medewerkers ligt, nog wel even doorgaan. Vinyl is weer 'hip' en met een nieuwe generatie platenspelers lijkt het fenomeen nieuw leven ingeblazen. De vernieuwde platenspelers beschikken tegenwoordig over een usb-ingang; je kunt de muziek die je afspeelt op een usb-stick zetten en het vervolgens ook op de pc of iPod beluisteren.  

Multifunctioneel dus, zo'n apparaat. Nog een reden om geen cd's meer te kopen. Een cd gaat overigens zo'n 25 jaar mee en vinyl levenslang. 'Een plaat grijsdraaien' bestaat eigenlijk niet. Mede hierdoor is de vinylplaat bezig zijn comeback te maken. Mensen geloven weer dat een plaat meer waarde heeft dan een cd. En uiteindelijk blijven echte liefhebbers toch wel platen kopen. Voor Record Industry ziet Ton Vermeulen de toekomst dus zonnig in, hij leeft volgens de lijfspreuk: "De laatste plaat ter wereld wordt hier gemaakt."